Veel gestelde vragen:

Waar komt olifantsgras vandaan?

Olifantsgras is een gras soort uit Azië

Waar groeit het olifantsgras?

Het klimaat, de bodemstructuur en waterhuishouding zijn op veel plekken in Nederland gunstig voor olifantsgras. Bovendien levert het gewas landbouwers ongeveer evenveel op als een graangewas, maar voorlopig nog beduidend minder dan suikerbieten of aardappelen. Als de prijs voor miscanthus omhoog gaat, zullen boeren er ongetwijfeld meer van gaan verbouwen. Er hoeft echter niet gevreesd te worden dat heel Nederland vol komt te staan met olifantsgras. Op plekken waar voedsel verbouwd wordt, zullen boeren niet graag overschakelen op teelt van niet-eetbare biomassa. Bovendien zetten akkerbouwers vrijwel nooit alles in op één product. Diversiteit blijft dus behouden.

Een hoog gewas als miscanthus past niet overal in het landschap, maar komt op sommige plekken juist prima tot zijn recht. In de buurt van Schiphol weert het bijvoorbeeld ganzen en biedt het juist een aantrekkelijke omgeving voor hazen en patrijzen. Langs snelwegen lijkt olifantsgras een goede barrière te vormen voor geluid en fijnstof. (Meer onderzoek daarnaar moet dit uitwijzen.) 

Elders in het land wordt ook gekeken naar mogelijkheden om groene grondstoffen te gaan verbouwen, om zo een economie op hernieuwbare grondstoffen een stimulans te geven. 

Hoe zit het met het telen en oogsten?

Het olifantsgras waar wij in de Haarlemmermeer gebruik van maken is steriel. Er zijn dus geen pollen; goed nieuws voor mensen met hooikoortsklachten. Planten worden daarom niet gezaaid, maar geplant. Gekloofde wortelstokken worden met een omgebouwde aardappelpootmachine in de grond gezet. Dit plantmateriaal is een forse investering, maar vervolgens kan er ruim twintig jaar lang geoogst worden. De planten hebben eerst een twee jaar nodig om zich te vestigen, daarna kan er ieder jaar ongeveer 20 ton miscanthus per hectare geoogst worden. In het eerste jaar is nog wel enige onkruidbestrijding nodig. Daarna niet meer, want dan wordt het gewas zo hoog, dat andere planten geen kans meer hebben de miscanthus te verdringen. Ook insecticiden hoeven niet gebruikt te worden, bemesting is niet nodig en irrigatie evenmin. Het gewas heeft 600 tot 700 millimeter regen per jaar nodig; in Nederland valt bijna altijd meer dan dat.

Voor het maaien en persen van olifantsgras wordt gebruik gemaakt van een omgebouwde maïshakselaar. Oogsten gebeurt in het voorjaar zo rond eind april, vlak voordat het gewas weer gaat uitlopen. Binnen een half jaar groeit de miscanthus dan weer tot volle hoogte. In de zomer is het gewas groen. In de wintermaanden verdort het gewas, waardoor het vrijwel droog geoogst kan worden.

Vanwege het dure plantmateriaal moet miscanthus minstens tien jaar blijven staan, in tegenstelling tot andere agrarische gewassen, die vaak in cycli van vier jaar worden geteeld: de zogenaamde één op vier rotatie. De investering in de wortelstokken van olifantsgras is na zo’n vijf of zes jaar terugverdiend, pas daarna wordt winst gemaakt.

Wat zijn de toepassingen van Olifantsgras?

Twintig ton miscanthus per hectare kan er naar verwachting jaarlijks geoogst worden. En het product kent heel veel toepassingsmogelijkheden, want het is sterk, buigzaam en bijzonder droog, mits het in het voorjaar geoogst wordt, voordat het weer gaat uitlopen. Doordat het slechts 9 procent vocht bevat, hoeft de plant niet eerst gedroogd te worden voordat hij verder verwerkt wordt. Dat scheelt veel energie.

De celluloserijke plant vormt een prima grondstof voor bijvoorbeeld kerosine en plastic. Ook de papierindustrie is bijzonder geïnteresseerd in de mogelijkheden die olifantsgras biedt. Voordat de verwerkende industrie bereid is te investeren in het opzetten van raffinageprocessen, zal het gewas echter op grotere schaal verbouwd moeten worden dan nu het geval is.  Van het ruwe materiaal kunnen bouwmaterialen geperst worden, zoals spaanplaat. Nog eenvoudiger is het om olifantsgras te hakselen tot stro voor in de stal, als bodembedekker in de tuin of tot brandstof voor houtkachels, veelvuldig gebruikt in landelijk gebied, zowel in huizen als in stallen. In stedelijk gebied kan miscanthus eveneens dienen als warmtebron, bijvoorbeeld in de openhaard of barbecue.